Савол: Қандай ҳолатларда нотариус нотариал ҳаракатни амалга оширишни рад этиш мумкин?

Жавоб:

Нотариусларнинг муҳим мажбуриятлари ва шу билан бирга улар фаолиятнинг кафолатларидан бири бу нотариал ҳаракатни амалга оширишни рад этишдир.

Ўзбекистон Республикасининг “Нотариат тўғрисида”ги Қонунининг 38-моддасига мувофиқ нотариус қўйидаги ҳолларда нотариал ҳаракатни амалга оширишни рад этиши мумкин:

бундай ҳаракатни амалга ошириш қонунга зид бўлса;

бу ҳаракат бошқа нотариус томонидан амалга оширилиши керак бўлса;

муомалага лаёқатсиз фуқаро ёҳуд зарур ваколатлари бўлмаган вакил нотариал ҳаракатни амалга оширишни сўраб мурожаат қилган бўлса;

юридик шахс номидан амалга ошириладиган битим унинг уставида ёки низомида кўрсатилган мақсадларга зид бўлса;

битим қонун талабларига мувофиқ бўлмаса;

нотариал ҳаракатни амалга ошириш учун тақдим этилаётган ҳужжатлар қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ бўлмаса;

Масалан, нотариус қонун ҳужжатларига мувофиқ фуқаролик муомаласидан чиқарилган мол-мулк предмети бўлган олди-сотди шартномасини тасдиқлашга ҳақли эмас. Ёки нотариус қонун ҳужжатлари талабларига жавоб бермайдиган ҳужжатларни қабул қилмаслиги ва улар асосида нотариал ҳаракатни амалга оширмаслиги мумкин. Шу сабабли, масалан, шаръий (диний) никоҳ тузилганлиги ҳақидаги ҳужжат нусхаси нотариус томонидан шаҳодатланмайди.

Қонунга мувофиқ, нотариал ҳаракатни амалга ошириш рад этилган тақдирда нотариал ҳаракатни амалга оширишни рад этиш ҳақида нотариус мурожжат қилинган кундан бошлаб уч кундан кечиктирмасдан қарор чиқаради.

Нотариус нотариал ҳаракатни амалга ошириш тўғрисисдаги мурожаати рад этилган шахснинг илтимосига биноан рад этиш сабабини ёзма равишда баён этиш устидан шикоят қилиш тартибини тушунтириб бериш лозим.

Савол:

Нотариал ҳаракатнинг амалга оширилишини рад этиш тўғрисидаги қарор устидан қандай тартибда шикоят қилиш мумкин?

Жавоб:

Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик процессуал кодекснинг 273-моддаси ҳамда “Нотариат тўғрисида”ги Қонуннинг 39-моддасида нотариал ҳарактни амалга оширишни рад этиш тўғрисидаги қарор устидан шикоят қилиш тартиби белгиланган.

Нотариал ҳаракатни амалга ошириш рад этилганлиги ҳақидаги шикоятлар бундай харакатни бажариш рад этилганлиги аризачига маълум бўлган кундан эътиборан йигирма кунлик муддатда берилади.

Шикоят бериш муддати ўтказиб юборилганда уни тиклаш ҳақидаги илтимоснома суд томонидан умумий асосларда ҳал қилинади.

Саволларга Сардоба тумани ДНИ

нотариуси  О. Раҳимов жавоб берди.